Üriner İnkontinans (İdrar Kaçırma)

İdrar kaçırma, milyonlarca kadının sosyal hayatını da etkileyen bir sorundur. Yaşlı kadınlarda daha yaygın olmasına rağmen, genç kadınları da etkileyebilir.

İdrar Kaçırma Türleri;

Kadınlarda en sık görülen iki idrar kaçağı türü stres inkontinans ve urgency (acil) inkontinansıdır. Obezite, tıbbi problemler, ilaçlar ve/veya inme veya bunama nedeniyle beyindeki problemler inkontinansa neden olabilir veya daha da kötüleşebilir.

  • Stres inkontinansı, üretra (idrarın çıktığı yer) çevresindeki kasların, karında artan basınç (“stres”) nedeniyle düzgün şekilde kapanmaması sonrası idrar kaçırmanın oluşması durumudur. Normalde vajinanın ön duvarı ve üretranın altındaki kaslar, aktiviteler sırasında üretranın sıkışmasını sağlar. Üretra desteğinde zayıflama olduğunda veya üretra kası iyi kapanmadığında, karın basıncındaki herhangi bir artış sızıntıya neden olur. Örneğin öksürmek, hapşırmak, gülmek veya koşmak stres inkontinansına neden olabilir. Stres inkontinans, özellikle obez veya vajinal doğum yapan kadınlarda idrar kaçırmanın yaygın bir nedenidir.
  • Urge inkontinans – Urge inkontinansı olan kişilerde (aşırı aktif mesane olarak da adlandırılır), ani, kontrol edilemeyen bir idrara çıkma dürtüsü vardır. Tuvalete giderken idrar kaçırabilirsiniz. Urge inkontinansın yaygın tetikleyicileri arasında soğukta dışarı çıkmak, musluğu açmak veya ellerinizi yıkamak yer alır.
  • Mix inkontinans – Hem stres hem de urge inkontinans semptomları olan kadınlara mix inkontinans tanısı konur.
  • Taşma inkontinansı – Taşma tipi inkontinans, mesane tamamen boşalmadığında meydana gelir ve mesane aşırı dolduğunda sızıntıya neden olur. Stres veya acil inkontinans veya her ikisinin belirtileri görülebilir.

Tanı Konulması;

İdrar kaçırma tipinizin ayrımı için öncelikle size aşağıdaki sorular yöneltilecektir;

  • Ne zaman idrar kaçırmanız olur? (Öksürme/hapşırma ile ani bir dürtü hissettiğinizde mi yoksa uyarı vermeden mi oluyor?)
  • İdrar kaçırmanız ne zaman başladı? Zamanla arttı mı, yoksa azaldı mı?
  • İdrar kaçırmanızı azaltmak için herhangi bir tedavi denediniz mi?
  • İdrar kaçırmanızı kötüleştiren herhangi bir ilaç var mı? (Yüksek tansiyon için idrar söktürücü ilaç veya yüksek dozda ağrı kesici ilaçlar)
  • İdrarınızda kan gördünüz mü? (Mesane (idrar torbası) kaynaklı belirtilerde sorulacaktır)
  • Mesane günlüğü- Mesane günlüğü, 24 saatlik bir süre içinde ne kadar idrar yaptığınızın ve ne sıklıkta işediğinizin bir kaydıdır.
  • Muayene, İnkontinansı tam olarak değerlendirmek için sıklıkla bir pelvik (alttan) muayene gereklidir. Bu sayede, pelvik organ prolapsusu (rahim, barsak veya idrar torbası sarkması) varlığı, pelvik kas gücünün değerlendirilmesi yapılmış olur.
  • Testler: Yaşadığınız idrar kaçırmanın türünü belirlemek için alttan muayene sırasında öksürmeniz istenebilir. İdrar tahlili ve kültürü ve idrar yaparken idrar torbanızı ne kadar iyi boşalttığınızı görmek için bir test yapılabilir.
  • Ürodinamik test- Ürodinamik test için, mesanenizin ne kadar idrar tutabileceğini, idrar kaçırmanıza neyin neden olduğunu ve idrar torbanızı boşaltmada sorun olup olmadığını ölçmek için yapılır.

                Tedavi Yaklaşımları;

Önce yaşam tarzı değişiklikleri önerilir.

  • Kilo verilmesi,
  • Sıvı yönetimi: Çok miktarda sıvı alıyorsanız, azalttığınızda idrar kaçırmanızın da azalacağını görebilirsiniz. Önerilen, gün boyunca düzenli aralıklarla az miktarda sıvı içmektir. (Tek seferde daha fazla miktarda içmek yerine)
  • Kabızlıktan kaçınmak: Kabızlık idrar kaçırmayı daha da kötüleştirebilir. Diyetinizdeki lif miktarını günde 30 grama çıkarmak kabızlığı önleyebilir.
  • Planlı işeme – İdrar torbanızın çok dolmasını beklemek yerine düzenli aralıklarla işeyerek boşaltmak idrar kaçırma olaylarını azaltabilir. Önerilen, gün boyunca düzenli olarak her üç ila dört saatte bir idrar yapmayı deneyin.
  • Pelvik kas egzersizleri – Kegel egzersizleri olarak da bilinen pelvik (alt bölge) kas egzersizleri, idrar kontrol eden kasları güçlendirir.

Stres üriner inkontinansınız var ve yaşam tarzı değişikliklerinize rağmen belirtileriniz devam ederse,

  • Vajinal peserler – Vajinal peser, vajinaya takılabilen, silikondan yapılmış esnek bir cihazdır. Bir peser, üretrayı desteklemek için stres inkontinansını azaltmaya veya ortadan kaldırmaya yardımcı olabilir.
  • Medikal tedaviler­- stres inkontinansda etkinlikleri sınırlıdır. Daha çok urge tipte kullanılırlar.
  • Cerrahi – Cerrahi başarılı sonuçlar veren bir yaklaşımdır. Stres inkontinans tedavisi için çeşitli cerrahi prosedürler vardır. Her prosedürün kendi riskleri, faydaları, komplikasyonları ve başarısızlıkları vardır.

Urge (acil) üriner inkontinansınız var ve yaşam tarzı değişikliklerinize rağmen belirtileriniz devam ederse,

  • Medikal tedaviler- Bazı kişilerde acil idrar kaçırma daha şiddetlidir ve belirtileri kontrol altına almak için medikal tedaviye ihtiyaç duyulur. İki ana ilaç sınıfı vardır: antikolinerjikler ve beta adrenerjikler. Bazı insanlar semptomlar düzelene kadar geçici olarak ilaç alırken, diğerleri süresiz olarak ilaç alır. Bu ilaçların olası ciddi yan etkilerine karşıda mutlaka doktorunuz tavsiyesiyle almanız gerekmekte ve düzenli aralıklarla kontrolünüz gerekmektedir.
  • Akupunktur- bazı kadınlarda üriner inkontinansı iyileştirebilir.
  • Botox-kasları geçici olarak felç eden bir bakteri tarafından üretilen bir toksindir. İdrar torbanıza Botox enjeksiyonları (iğneleri) yapılarak uygulanan bir yöntemdir.
  • Bazı sinirlerin modülasyonuna (uyarımlara) bağlı yöntemleri içerir.
Türkçe