Polikistik over sendromu (PKOS) kadınların %6-10’unda görülen, etiyolojisi ve patogenezi henüz tam olarak açıklanamayan ve uzun dönem riskleri içeren bir endokrin bozukluktur. PCOS, yumurtalıklarda hormonal dengesizliklere ve anormal yumurta oluşumuna neden olan bir durumdur. Ayrıca, polikistik overlerde küçük yumurtala oluşmasına da yol açar.

 Patogenez net olarak açıklanamamakla birlikte, LH sekresyonu ve insülin direnci patogenezde kritik öneme sahip görünmektedir. Hastalığın tanısı için değişik kriterler sunulmuştur. Son olarak 2003 Rotterdam toplantısında şu üç bulgudan ikisini içeren kadınlar PKOS olarak kabul edilmiştir; oligo-anovulasyon, ultrasonografik olarak polikistik over görünümü, klinik ya da biyokimyasal hiperandrojenizm. PKOS kardiovasküler hastalık, endometriyumkanseri, diabetes mellitus ve infertilite gibi uzun dönem riskleri içerir. Tedavi semptomatiktir.

PCOS’nun kesin nedeni bilinmemektedir, ancak genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. PCOS’lu kadınlarda, normalden daha yüksek seviyelerde erkek cinsiyet hormonları olan androjenler bulunur. Bu hormonal dengesizlik, adet düzensizliklerine, kısırlığa, aşırı kıllanmaya (hirsutizm), cilt problemlerine ve kilo artışına yol açabilir.

PKOS semptomları nelerdir? 

Belirtiler kadından kadına değişebilir ve şunları içerebilir:

1. Adet düzensizlikleri: PCOS’lu kadınlar genellikle düzensiz veya seyrek adet döngülerine sahiptir. Bazı kadınlar hiç adet görmeyebilir.

2. Kısırlık: PKOS, yumurtlamayı engelleyebilir veya zorlaştırabilir, bu da doğal yolla gebe kalma şansını azaltabilir.

3. Hirsutizm: Erkek tipi kıllanma görülebilir Örneğin, yüz, göğüs, sırt ve karın bölgelerinde aşırı kıllanma olabilir.

4. Akne ve yağlı cilt: PKOS’lu kadınlar, ergenlik dönemine benzer şekilde akne ve yağlı cilt sorunlarıyla karşılaşabilir
5. İnsülin direnci: PKOS’lu kadınlarda insülin direnci daha yaygın olabilir. Bu, tip 2 diyabet riskini artırabilir
6. Kilolu veya obez olma eğilimi: PKOS’lu kadınlar genellikle kilolu veya obez olma eğilimindedir. Ayrıca, kilo vermekte zorluk yaşayabilirler.

PKOS   için tanı: semptomlar, fizik muayene, kan testleri ve ultrasonografi gibi yöntemlerle  konur.

TEDAVİSİ?

 Tedavi genellikle semptomları hafifletmeyi ve komplikasyonları önlemeyi hedefler. Tedavi seçenekleri arasında yaşam tarzı değişiklikleri, kilo kontrolü, egzersiz, doğum kontrol hapları, insülin duyarlılığını artıran ilaçlar ve kısırlık tedavisi yer alabilir.

SONUÇ OLARAK…

Kronik anovülatuar infertilitenin en sık nedeni olan PKOS, multisistemik reprodüktif, metabolik bir sendrom olarak tip 2 diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler hastalık ve endometriyal karsinoma gibi uzun dönem sağlık riskleri taşıması nedeniyle günümüzde bir halk sağlığı problemi olarak da ön plana çıkmaktadır. Hastayı doktora getiren başlıca nedenler hirsutizm, akne gibi kozmetik problemler, menstrüel düzensizlik ve infertilitedir.

 Polikistik Over Sendromu, düzenli takip ve tedavi ile yönetilebilir bir durumdur. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanına danışarak semptomlarınızı ele almanız ve uygun tedavi seçeneklerini birlikte değerlendirmeniz önemlidir.