Kadın yaşamı çocukluk, ergenlik, cinsel olgunluk, menopoz ve yaşlılık olmak üzere beş dönemden oluşur. Bu dönemlerden her biri kendine özgü fiziksel psişik, hormonal farklılıklar gösterir. Her dönemin kendine göre özellikleri olmasına karşın, buluğ ve menopoz dönemleri kadın yaşamındaki etkileri ile en önemli dönemlerdir. Menopoz son adet kanaması olup1 yıl boyunca hiç adet kanaması olmaması halidir.

 Menopoz, kadınların üreme çağından, over fonksiyonlarındaki gerilemeye bağlı üreme yeteneğinin kaybolduğu çağa geçtiği bir yaşam dönemidir.  Menopozal dönem; premenopoz, menopoz ve postmenopozal dönemlerden oluşmaktadır.

İlk semptomların görüldüğü dönem premenopoz dönem; en son âdet kanamasının görüldüğü dönem menopoz dönem; ve menopozdan bir yıl sonra başlayıp yaşlılık dönemi başlangıcına kadar süren dönem ise postmenopoz dönem olarak adlandırılmaktadır.

Dünya çapında ortalama menopoz yaşı 51 iken, bu oran 45-55 arasında değişmektedir. Ülkemizde ortalama menopoz yaşı 47-48 yaştır. Menopoz dönemine giriş zamanının erken veya geç oluşunda bazı faktörler etkili olmaktadır. Çalışan kadınlar ve sigara içen kadınlar menopoza erken girerken, genetik faktörlere bağlı olarak menopoz bazen daha geç görülmektedir.

 Menopozal dönemde yaşanan sorunlar kısa süreli vazomotor, atrofik ve psikolojik değişiklikler, uzun süreli olarak kardiyovasküler hastalıklar ve osteoporozdur. Östrojen eksikliğinde deride incelme oluşur, kolajen içeriği azalır. Bunun sonucunda deride gevşeme, incelme, damarların belirgin hale gelmesi, yaraların güç iyileşmesi ve morluklar oluşabilmektedir.

Menapoz döneminde en çok etkilenen sistemler:

KARDİYOVASKÜLER SİSTEM

Kardiyovasküler hastalıklar, postmenopozal kadınlarda en önemli ölüm nedenlerindendir.

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için mutlaka

1. Fiziksel aktivite ve egzersiz
2. Kan Lipitlerinin düşük tutulması
3. Hipertansiyon ve diyabet vs. risk faktörlerinin düzeltilmesi
4. Uygun diyetin düzenlenmesi
5. Rutin sağlık kontrolleri

Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı menopoz döneminin genel sağlık açısından da takibinde en önemli rolü üstlenmektedir.

Postmenopozal dönemde vajinal kayganlığın azalması görülebilmektedir ve tedavi edilmesi kadın ve partnerinin yaşam kalitesini artırmaktadır.

 Menopoz dönemi yakınmalarında; kadının eğitim düzeyi, yaşı, mesleği, ekonomik bağımsızlığı, gelir düzeyi, evlilik uyumu, medeni durumu, başka alanlara yönelmiş olması, ailenin büyüklüğü, bu döneme özgü bilgi alma durumu, rol değişimi ve toplumun kadına verdiği değer  etkili olmaktadır.

SICAK BASMASI

Vazomotor belirtiler yüz kızarması, gece terlemesi ve sıcak basması olarak bilinmektedir.

 En etkili tedavi östrojen tedavisidir. Özellikle bu tedaviye başlamadan önce kadının tüm risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve uygunsa menopoz dönemine hemen girildiğinde başlanması önemlidir. Uzun dönem östrojen tedavisinin bazı olumsuz sonuçları olabileceğinden her kadın fayda/zarar açısından incelendikten sonra birlikte karar verilerek başlanmalı ve düzenli kontroller aksatılmamalıdır.

Biyoeşdeğer hormon tedavileri son zamanlarda daha yaygın kullanılmaktadır.

PSİKOLOJİK SORUNLAR

Menopozdaki hormonal değişiklikler merkezi sinir sistemi üzerinden birtakım ruhsal değişikliklere yol açmaktadır.  Kadınların bir kısmında  bu dönemde yaş, medeni durum, sigara, gelir durumu, eğitim, hormon tedavisi gibi faktörlerin etkisiyle  depresyon belirtileri görülebilir.

MENAPOZ DÖNEMİNDE YAPILMASI GEREKEN RUTİN TETKİLER NELERDİR?

Jinekolojik muayene (aksi belirtilmedikçe her yıl)

Ultrasonografi.

Servikovajinal smear (HPV testi ile birlikte bakılması duyarlılığı arttırmaktadır)

Rutin geniş biyokimya

Mamografi ve Meme Ultrasonografisi

Risk durumuna göre Kemik YoğunluğuTaraması

MENAPOZDA NELERE DİKKAT EDELİM?

Kliniğimize başvuran hastalarımızın rutin değerlendirme ve tetkiklerini yapıp hormon tedavisi açısından danışmanlık hizmeti veriyoruz.

Bu dönemde yaşam tarzı değişiklikleri, sosyalleşme, fizik ve mental aktivitenin devam etmesi son derece önemlidir.

Kilo artışına mutlaka dikkat etmeli, bu nedenle sağlıklı diyet ,kalori alımının kısıtlanması, fiziksel aktivite ve egzersiz  son derece önemlidir.

Kalp hastalıklarının riskini en aza indirmek için haftalık orta yoğunlukta ve en az 150 dk egzersiz yapılmalıdır.

Sigara ve alkol kullanılmamalıdır.

Yıllık kontroller aksatılmamalıdır.

Hormon tedavisi kullanmak istemeyen fakat bu döneme özgü şikayetleri ağır yaşayan hastalar tamamlayıcı ve Alternatif yöntemlere sıklıkla başvurmaktadır. Bu uygulamalar  bitkisel, mineral ve vitamin destek tedavileri ağırlıklı olmak üzere egzersiz, yoga, meditasyon, relaksasyon tedavisi, akupunkturdur. Özellikle bilinmesi gereken önemli bir nokta her bitkisel tedavinin masum olmadığı, kişiden kişiye etkinliklerinin değişebileceği ve karaciğer toksisitesine neden olabileceği ve hekim kontrolünde kullanılması gerektiği unutulmamalıdır.